کودکان، قربانیان خاموش طلاق

به گزارش پایگاه خبری معاونت اجتماعی استان قزوین، طلاق تنها پایان رابطه دو بزرگسال نیست، بلکه آغازگر طوفانی سهمگین در دنیای امن کودکان است. کودکانی که در فرآیند جدایی والدین، بیشترین آسیب‌های روحی را متحمل می‌شوند و اغلب صدایشان شنیده نمی‌شود. به همین بهانه گفت‌وجویی داشته‌ایم با آقای طاهری، مدیر مرکز مشاوره خانواده مهر بوئین‌زهرا، تا ابعاد روانشناختی این پدیده اجتماعی بر کودکان را بررسی کنیم. 

سه مرحله بحرانی برای کودک

 طاهری در خصوص چگونگی تأثیر طلاق بر روان کودکان اظهار کرد: آسیب‌های طلاق یک‌باره رخ نمی‌دهد؛ بلکه کودکان در سه مرحله دچار آسیب جدی می‌شوند. مرحله اول زمانی است که کودک شاهد مشاجرات مستمر و یا «طلاق عاطفی» والدین است و پرخاشگری‌های آنان را نظاره می‌کند. مرحله دوم زمان مطرح شدن بحث جدی طلاق و مرحله سوم، دوران پس از جدایی است. وی افزود: در تمامی این مراحل، کودک با ترس، ناامنی و سردرگمی شدیدی دست‌ و پنجه نرم می‌کند که خروجی آن تغییرات رفتاری نظیر پرخاشگری، انزواطلبی، افت تحصیلی و از دست دادن اعتمادبه‌نفس است. 

زنگ خطرهای رفتاری در کودکان طلاق 

مدیر مرکز مشاوره مهر در پاسخ به این سوال که چه نشانه‌هایی باید جدی گرفته شوند، گفت: بی‌علاقگی به مدرسه و افت تحصیلی، افسردگی، گوشه‌گیری از اجتماع، اضطراب و استرس مداوم و همچنین شکل‌گیری احساس گناه در کودک، از مهم‌ترین علائم هشداردهنده‌ای هستند که نشان می‌دهد طلاق والدین تاثیر مخربی بر روان فرزند گذاشته است.

 کودکان دعواها را پیش‌بینی می‌کنند

 طاهری با انتقاد از تصور غلط برخی والدین تصریح کرد: بسیاری از پدر و مادرها تصور می‌کنند که چون کودک مشغول بازی با موبایل است، متوجه دعوای آن‌ها نمی‌شود. در صورتی که کودکان زیرچشمی رفتار والدین را رصد می‌کنند، تا عمق فاجعه را می‌فهمند و حتی دعواهای بعدی را پیش‌بینی می‌کنند؛ تا جایی که از شدت ترس دچار کابوس‌های شبانه می‌شوند. وی تاکید کرد: اگر والدین آگاه باشند که مشاجراتشان چه زخم‌های عمیقی بر روح کودک می‌زند، قطعاً مراعات بیشتری خواهند کرد. این آگاهی باید از طریق کلاس‌های آموزش خانواده و مشاوره فردی به اولیا منتقل شود.

 آسیب‌‌پذیری مضاعف در دو مقطع سنی 

این کارشناس خانواده در خصوص تاثیر سن کودک بر میزان آسیب‌دیدگی بیان کرد: کودکان در هر سنی آسیب می‌بینند، اما در دو مقطع این آسیب جدی‌تر است. نخست، زمانی که کودک تازه می‌خواهد وارد مدرسه شود؛ چرا که هم‌زمان با استرس ورود به محیط جدید و اضطراب جدایی، ناامنی طلاق را نیز تجربه می‌کند. دوم، در دوران «طوفان نوجوانی» و بلوغ؛ که نوجوان علاوه بر فشارهای طبیعی بلوغ، باید بار روانی طلاق را نیز به دوش بکشد که منجر به استرس مضاعف می‌شود. 

مدارس؛ خط مقدم شناسایی و حمایت 

طاهری نقش مدارس را حیاتی دانست و گفت: مدارسی که مربی پرورشی یا مشاور دارند باید در شناسایی این دانش‌آموزان پیش‌قدم شوند. راهکار ما شامل شناسایی، مشاهده رفتار، ارائه مشاوره فردی به کودک و در نهایت برقراری ارتباط با والد سرپرست است. وی افزود: ما به والدین توصیه می‌کنیم که از کودک به عنوان جاسوس یا قاضی استفاده نکنند، یکدیگر را نزد کودک تحقیر نکرده و در غیاب همسر سابق، از او بدگویی نکنند.

 فرهنگ‌های استبدادی، آسیب‌زا هستند 

مدیر مرکز مشاوره مهر با اشاره به تفاوت‌های فرهنگی گفت: نحوه جدایی در میزان آسیب موثر است. ما مواردی داشته‌ایم که والدین با احترام جدا شده‌اند، اما در مقابل خانواده‌هایی بوده‌اند که با جنگ و تخریب یکدیگر کارشان به پلیس ۱۱۰ کشیده است. در فرهنگ‌هایی که مدیریت خانواده استبدادی است و والدین به هم احترام نمی‌گذارند، کودکان آسیب بسیار بیشتری می‌بینند.

راهکار کلان: غربالگری پیش از ازدواج

 آقای طاهری در پایان برای کاهش آمار طلاق و تبعات آن پیشنهاد داد: تغییر سیاست‌ها باید به سمت «پیشگیری» برود. ضروری است که مشاوره پیش از ازدواج اجباری شود تا زوجین با شناخت واقعی یکدیگر را انتخاب کنند. اگر دختر و پسر ملزم به گذراندن جلسات مشاوره و دریافت گواهی باشند، انتخاب‌ها آگاهانه‌تر شده و آمار طلاق و کودکان آسیب‌دیده کاهش خواهد یافت.

 انتهای پیام/